W VIII tomie dzieł Melchiora Wańkowicza znalazły się utwory, w których autor reporterskiego arcydzieła "Bitwy o Monte Cassino" kreśli "panoramę losu polskiego" ("Dzieje rodziny Korzeniewskich", "Drogą do Urzędowa", "Od Stołpców po Kair"). Niewątpliwym atutem tego zbioru są po raz pierwszy publikowane materiały z archiwum autora: "Reportaże z Wołynia" (o konflikcie polsko-ukraińskim z pierwszej połowy XX wieku)
"W kościołach Meksyku", "Opierzona rewolucja", "Na tropach Smętka" są pierwszymi reportażami Wańkowicza, wszystkie trzy ukazały się przed drugą wojną światową.
Na Huculszczyźnie zbieranie dowodów świadczących o dosłownej obecności śmierci, w postaci fizycznej, niemal osobowej, nie przychodziło trudno.Ustalanie faktów, kto i gdzie ją ostatnio widział, jak się zachowywała, czy była okrutna i zła, czy spokojna i zmęczona, było rzeczą stosunkowo prostą. Ludzie obcowali z nią niczym ze starą sąsiadką.Chodziła ona po górach, zaglądała to tu, to tam. Jeśli ktoś chciał ją spotkać, nie było na to lepszego miejsca.Najtrudniej znajdowano ją latem. Biegała wówczas zapracowana gdzieś na wyrębach albo posiadywała nad Czeremoszem, czyhając na kąpiących się turystów. Słabo znali oni topografię rzecznego dna, tym bardziej nie mieli pojęcia o zwyczajach górskiej wody, bywali więc łatwiejszym łupem od miejscowych. Za to w trakcie pierwszych listopadowych mrozów spotkanie ze śmiercią nie stanowiło najmniejszych problemów. Mało tego, wówczas można się było z nią umówić.
"Przez czerwony step" to powieść historyczno-sensacyjna, której akcja rozpoczyna się na Ukrainie, niedaleko od sowiecko-polskiej granicy. W 1935 roku Stalin zdecydował o likwidacji tak zwanej Radzieckiej Marchlewszczyzny, polskiego rejonu autonomicznego w Ukraińskiej SRR. Mieszkający w niej Polacy, wbrew nadziejom komunistów, nie chcieli kołchozów, nie garnęli się do partii bolszewickiej, nie zrezygnowali ze swej wiary. I dlatego też stali się pierwszym w ZSRR "narodem ukaranym". Bohater książki, młody Polak żyjący w sowieckim państwie, odwiedza rodzinną miejscowość, którą właśnie wtedy otaczają żołnierze NKWD. On, jego rodzice i znajomi dowiadują się, że muszą natychmiast opuścić ziemie, zamieszkałe przez ich przodków od setek lat. Czy nasz bohater będzie wywieziony wraz z innymi? Czy uda mu się przechytrzyć NKWD, sowieckie tajne służby, które oplotły cały kraj siecią swych agentów?
Atlas historii Żydów w Polsce jest pierwszą tego typu książką wszechstronnie ukazującą dzieje ludności żydowskiej na ziemiach polskich od przybycia do naszego kraju pierwszych Żydów po dzień dzisiejszy.Obok narracji za pomocą tekstu równorzędną rolę pełnią mapy, diagramy i wykresy.
Ks. Richarda Neuhausa to luterański pastor, który wraz z Martinem Lutherem Kingiem walczył z systemem wykluczenia rasowego. A później, już w latach 70. z przerażeniem stwierdził, że Ameryka opowiedziała się po stronie nowego, śmiercionośnego rasizmu, czyli wykluczenia nienarodzonych. Neuhaus zaangażował się więc w obronę życia. Po latach doszedł do wniosku, że najważniejszą instytucją chroniącą człowieka jest Kościół katolicki. Został więc katolikiem, przyjął święcenia kapłańskie i poświęcił się głoszeniu prawdy o Bogu i człowieku, którą odkrył w Kościele. Głoszeniu bezkompromisowemu i radykalnemu, bo jak twierdzi – nie po to został katolikiem, żeby być złym katolikiem.
Marsz w kierunku totalitaryzmu rozkłada się na trzy etapy. Pierwszym jest negacja istnienia prawa i prawdy obiektywnej, czego konsekwencję stanowi zrównanie dobra i zła, grzechu i cnoty. Drugim – instytucjonalizacja dewiacji moralnych objawiająca się w przemianie prywatnej niegodziwości w publiczną cnotę. Trzecim wreszcie – wprowadzenie ostracyzmu społecznego i prawnej karalności dobra. Do tego momentu właśnie doszliśmy. Żyjemy w społeczeństwie hołdującym swoistemu antydekalogowi, w którym dozwolone jest wszystko poza publicznym deklarowaniem wierności zasadom porządku naturalnego i chrześcijańskiego.Jest to zarazem ostatni moment, aby przeciwstawić się dyktaturze relatywizmu.
