Nasz sceptycyzm wobec ideologii praw człowieka nie oznacza, że pochwalamy rząd despotyczne i przyznajemy państwu nieograniczone prawa względem życia, wolności i własności obywateli. Wprost przeciwnie, chodzi raczej o to, że dostrzegamy, iż ideologia praw człowieka, mimo całego swojego dogmatyzmu i rygoryzmu doktrynalnego, wcale nie uchroniła wyznających je społeczeństw przed zniewoleniem ukrytym pod pozorami demokratycznych procedur, o czym zaświadcza choćby skala podatkowa w krajach Unii Europejskiej. Czy nie mamy tu do czynienia z „miękkim despotyzmem”, przed którym chciał nas ostrzec Alexis de Tocqueville prawie dwieście lat temu? Czyż można mówić o prawach człowieka w świecie zachodnim, gdy miliony nienarodzonych dzieci jest barbarzyńsko mordowanych? Zamachu na własność i życie obywateli nie powstrzymały żadne rygorystyczne systemy „prawo-człowiecze” i dziesiątki uchwał ONZ czy Rady Europy. Przeciwnie, zamordowanie niewinnego dziecka – w oczach wymienionych przed chwilą instytucji – nie jest morderstwem, lecz zabiegiem. Dziecko zresztą nie jest dzieckiem, ale płodem, czyli rzeczą. A rzeczom prawa nie przysługują.