Cywilizacja bizantyńska nie powstała bynajmniej z rzymskiej, ani choćby jako jej odszczepieństwo czy poniekąd przeciwieństwo; rodowód jej na Wschodzie, a geneza w cywilizacji hellenistycznej. Można się spotkać nawet ze zdaniem, że jest ona po prostu ciągiem dalszym hellenistycznej, wtłoczonej wchrześcijaństwo. Mniemanie takie rozwieje się jednak, skoro tylko określimy ściśle cechy obu tych cywilizacji, czego dotychczas niestety nie próbowano.